«Πραγματεία περί εθελοδουλίας»

claude monet

claude monet

Με αφορμή ένα βιβλίο

Ετιέν ντε Λα Μποεσί

«Πραγματεία περί εθελοδουλίας»

Επίμετρο: Πιερ Κλαστρ

Μετάφραση: Παναγιώτης Καλαμαράς

Εκδόσεις Πανοπτικόν

ΝΑ ’ΣΑΙ ΚΑΛΑ ΑΦΕΝΤΗ ΜΟΥ

Το 80% των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ είναι δυσαρεστημένοι με την πολιτική των κομμάτων αυτών, παρόλα αυτά τα ψηφίζουν.

Αν ήμασταν σε περίοδο πολιτικής τρομοκρατίας, θα καταλάβαινα το φόβο του κόσμου να εκφραστεί πολιτικά, τώρα όμως τη μόνη τρομοκρατία που καταλαβαίνω είναι της φτώχειας, της ανεργίας, της εργοδοσίας, του κοινωνικού αποκλεισμού, άντε και την τρομοκρατία-επιβολή του σοβινιστή άνδρα-συζύγου/πατέρα (ιδίως στην επαρχία, στα μικρά εκλογικά τμήματα που όλα είναι γνωστά). Δεν είναι και μικρό πράγμα, βέβαια..

Η περίπτωση που με ενδιαφέρει όμως είναι η ψήφος που δεν είναι αποτέλεσμα πολιτικών φραγμών, αλλά και δεν πάει «αλλού». Η περίπτωση της πολιτικής βίας σήμερα δεν αποτελεί πλειοψηφικό ρεύμα, ώστε να πούμε ότι κατευθύνει τα αποτελέσματα των εκλογών. Η ανεργία και η φτώχεια δένει αρκετό κόσμο στο άρμα της εξουσίας, όμως αυτός ο κόσμος δεν είναι το 80%, ώστε να το φαινόμενο να αποδοθεί εκεί και απ’ αυτό να χαράξουμε ανάλογη πολιτική. Αυτό το 80% των ψηφοφόρων δεν είναι υπό καθεστώς βίας και νοθείας, δεν είναι ούτε (μόνο) φτωχοί και άνεργοι, δεν έχουν δηλαδή άμεση εξάρτηση, ώστε να ψηφίζουν ΠΑΣΟΚ και ΝΔ.

Δεν πρόκειται ούτε για κάποιο ιδεολογικό κόλλημα. Κατ’ αρχάς γιατί οι εκλογές είναι πολιτικές (χώρια που πριν μερικούς μήνες, σε μια «ιδεολογική αναμέτρηση» για την ιδιωτικοποίηση της δυσφημισμένης Ολυμπιακής, το 80% δήλωνε ότι επιθυμούσε τη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα του αερομεταφορέα), αλλά και γιατί ακόμη κι αν ήταν ιδεολογική επιλογή, ε είναι λίγο περίεργο το ΠΑΣΟΚ να εξακολουθεί αν παίρνει 35-40% με την πολιτική που ασκεί τα τελευταία 20 χρόνια. Πρόκειται μάλλον για μια χειραγώγηση που γίνεται με τα χρόνια εθελοδουλία. Αυτό το 80% χαίρεται με τη χαρά των άλλων.

Η οσφυοκαμψία είναι η πολιτική και κοινωνική στάση που κυριαρχεί. Σιγά σιγά έγινε έθιμο η υποταγή, και ο κόσμος σέρνεται από την εξουσία δίχως ιδιαίτερη πίεση. Πολιτικά το πράγμα πάει με αυτόματο πιλότο για την πλειοψηφία του κόσμου, ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και δυσαρεστημένοι.

Δεν λέω, έχει ευθύνες και η αριστερά που δεν έλκει, αφού διαφοροποιείται μόνο πολιτικά και είναι ελάχιστη έως αόρατη στο κοινωνικό επίπεδο. Αλλά και πολιτικά είναι πολύ λίγο το 10-15% που εισπράττει. Τι κοστίζει μία ψήφος στη ζούλα, κρυφά κρυφά στο παραβάν, στην αριστερά, έστω και σε μια λάιτ, κομψή και κοσμοπολίτικη εκδοχή της; Ε; Τι κοστίζει;

Ο κόσμος είναι τίμιος, η πολιτική είναι άτιμη, οι δε πολιτικοί (εκτός της αριστεράς) έχουν την τιμή τους δίχως απαραίτητα να είναι τίμιοι. Είχε δίκιο ο Ν. Πουλαντζάς που χαρακτήριζε αποπροσανατολιστικό τον πολιτικό αγώνα· παρόλα αυτά είναι πεδίο δράσης για την αριστερά που εκτός από αταξική κοινωνία θέλει και δημοκρατία.

Το 80% των ψηφοφόρων -για να επανέλθουμε- ψηφίζει χωρίς να πολυγουστάρει, κάτι σαν τα ερωτικά ζευγάρια που μετά από χρόνια συζυγίας υπάρχουν δίχως να έλκονται ερωτικά αλλά στηρίζουν τον κοινό βίο. Γι’ αυτό και δεν είναι σωστό να χαρακτηρίσουμε τον κόσμο ηλίθιο, ούτε αμαθή. Και γνώμη έχει και μνήμη, όμως κουράζεται τόσο πολύ μέσα σ’ αυτό το καθημερινό κενό, που επιζητάει την ησυχία του. Να μπλέξει με την αριστερά; Αφού στο τέλος θα ζει στο διπλανό διαμέρισμα με τον ίδιο τρόπο που ζει τόσα χρόνια μια οικογένεια με Ι.Χ. και αριστερή εκλογική συμπεριφορά. Να τρέχει τζάμπα στις συνελεύσεις και στις αφισοκολλήσεις για να βγάζει βουλευτές η αριστερά; Όχι, προτιμάει την ασφάλεια της παράδοσης, του εθίμου. Εξάλλου μια πόρτα χωρίζει το δεξιό σπίτι από το αριστερό.

«Είναι κοινωνικοί και πολιτικοί οι λόγοι που ερμηνεύουν τη συμπεριφορά του κόσμου στις εκλογές». Ωραία. Και γιατί αυτή η πρόταση να έχει τόση αξία και να μην οδηγεί τόσα χρόνια πουθενά παρά μόνο στην επανάληψή της;

Το ερώτημα μπαίνει με σκοπό να θίξω τον τρόπο που «προσεγγίζουμε» τη συμπεριφορά του κόσμου στις εκλογές. Ενώ δηλαδή υπάρχει μια οσφυοκαμπτική πολιτική στάση, μια δειλία του κόσμου να ξεπεράσει το καθημερινό κενό του (8 ώρες δουλειά και κάτι ώρες στο σπίτι), μια δειλία να πράξει αλλιώς, η αριστερά σκύβει ακόμη πιο πολύ, πιστεύοντας ότι έτσι θα αλλάξει πολιτική στάση και ο κόσμος.

Μια οσφυοκαμπτική αριστερά όμως δεν θα καταφέρει ποτέ να επηρεάσει τον κόσμο και να τον πείσει να σταθεί στο ανάστημά του. Θέλει γενναιότητα από μέρους της, ώστε να υπάρξει κοινωνικά με τρόπο ριζοσπαστικό που θα θίξει την καθημερινότητα και θα ανατρέψει παραδόσεις και έθιμα που ευνόησαν την υποταγή (γιατί υποταγή στη συνήθεια είναι να ζεις δίχως έλξη από έρωτα, όπως υποταγή στην κυριαρχία είναι να την στηρίζεις πολιτικά ενώ υπάρχει δυσαρέσκεια).

Γενναιότητα θέλει να μη γίνεις ρουφιάνος στη δουλειά για μια προαγωγή, γενναιότητα θέλει να σταματήσεις έναν δημοτόμπατσο ή μπάτσο γενικά όταν τον βλέπεις να παραβιάζει την αξιοπρέπεια ενός συλληφθέντα ή ενός μετανάστη.

Θέλει γενναιότητα η αντίσταση σ’ αυτή την κυρίαρχη κατάσταση.

Ο Ετιέν ντε λα Μποεσί έγραψε το 1574 ότι οι άνθρωποι μεγαλώνουν συνηθίζοντας την ιδέα ότι ανέκαθεν ήταν υποταγμένοι, και ότι οι πατεράδες τους ζούσαν με τον ίδιο τρόπο· θα πιστέψουν ότι είναι υποχρεωμένοι να υποφέρουν αυτό το κακό και θα πείσουν τους εαυτούς τους μέσω παραδειγμάτων και της μίμησης των άλλων, δίνοντας κύρος τελικά σε εκείνους που τους διατάζουν μέσω ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων, βασισμένοι στην ιδέα ότι έτσι συνέβαινε πάντα.

Κάτι αιώνες μετά τα λόγια αυτά έχουν μεγαλύτερη ισχύ. Αυτή η παράδοση στην υποταγή έχει εμπλουτιστεί με κοινοβούλια, τρομονόμους, απολύσεις, μέσα μαζικής ενημέρωσης, επιστήμονες και αστρολόγους. Ας αλλάξουμε εμείς τον τρόπο.

Για την παρουσίαση: Καρανίκας Νίκος –

«Θεσ/κη των πολιτών και της οικολογίας»

bruno baumann

bruno baumann

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s