Προπαγάνδα και δημοκρατία σε περίοδο κρίσης

100722-w-1280Προπαγάνδα και δημοκρατία σε περίοδο κρίσης

    Η κατεύθυνση της προπαγάνδας είναι να αλλάζει τις απόψεις και να αντιστρατεύεται την αλήθεια, το γεγονός, αντί να τις μεταδίδει όπως γίνεται με την ενημέρωση. Η προπαγάνδα επιδιώκει να διαμορφώσει απόψεις με δόλιες μεθόδους και δεν παρουσιάζει την πραγματικότητα. Αντίθετα, την χρησιμοποιεί και ως προς αυτό διαφοροποιείται από την ‘επικοινωνία’. Η επικοινωνία βασίζεται αποκλειστικά και εξ ολοκλήρου στην πραγματικότητα. . Η προπαγάνδα, όμως, καθώς εξορμεί από την πραγματικότητα, την αλλοιώνει.

Η προπαγάνδα προκαλεί ισχυρά συναισθήματα και αυτό το κάνει, κυρίως, με το να κατασκευάζει παράλογες, μη ενορατικές σχέσεις μεταξύ των ιδεών. Διαρρηγνύει δηλαδή τη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο υποκείμενο και τη διορατικότητα, που προσφέρουν οι ιδέες όταν ανακατεύουν την ίδια την ύλη της καθημερινότητας. Χάνουμε δηλαδή τη διαδραστικότητα που αποκτάμε επικοινωνώντας ή δημιουργώντας, όπως κάνουν τα όνειρα, είτε προέρχονται από τον ύπνο, είτε από μια σχέση ανθρώπων που κουβεντιάζουν, σχεδιάζουν και επικοινωνούν για ένα πρόταγμα-όνειρο.

Προειδοποιεί ο Σπινόζα για την δυναμη των συναισθηματικών επιρροών. Λέει ότι το συναίσθημα εμπεριεχει μεν γνώση αλλά μας κάνει και ευάλωτους. Είναι λάθος όταν υπό την επήρεια του συναισθήματος και μόνο παίρνουμε σοβαρες αποφασεις ή κρίνουμε ενα γεγονός. Πρέπει να συνδιαζουμε συναίσθημα και κρίση λογικά. Το συναίσθημα δίχως κρίση  αποτελεί τη δύναμη της προπαγάνδας και γι αυτό κατασκευάζει μια αφήγηση, που είναι μεν αποδεκτή με ορθολογικά κριτήρια ως προς τη βάση της, αλλά ταυτόχρονα «ενισχύεται» με συγκινήσεις και άλλες παραμέτρους.

Μια πετυχημένη όμως προπαγάνδα αποφεύγει αυτά τα πρόσθετα στοιχεία, τα «ενισχυτικά» της αφήγησης που παρουσιάζονται κατά τρόπο εξωφρενικό, ώστε η λογική του αποδέκτη να μη εξεγείρεται. Η προπαγάνδα γίνεται το βασικό όπλο για την χειραγώγηση του πολίτη όταν συντρέχουν δύο δεδομένα: από τη μια οι πολίτες δεν θέτουν υπό αμφισβήτηση την αφήγηση και την καταγωγή της είδησης, και από την άλλη επικροτούν τον συναισθηματισμό που συμβάλει στο φαινόμενο της θολής σκέψης, την αλλοίωση του ορθού λόγου.

Η επικοινωνία που στηρίζεται στην έλλογη σχέση των ιδεών υπονομεύεται λόγω της προπαγάνδας. Οι κάτοχοι των μέσων μαζικής ενημέρωσης συντονίζουν τις δράσεις τους ώστε να πετύχουν μια γενικευμένη μετάδοση της ίδιας αφήγησης, της ίδιας εικόνας, του ακραίου λόγου. Αυτό που αντικρίζουμε είναι κάτι παραπάνω από το θέαμα και έτσι η είδηση παρουσιάζεται ως de facto γεγονός, μέσα από την επανάληψη και την αναπαραγωγή και -δυστυχώς- μέσα από την καθ’ εαυτή καθολική εκμετάλλευση του ίδιου του τεχνικού συστήματος που δημιουργείται για να υπηρετήσει την ίδια την επικοινωνία. Πρόκειται πλέον για έναν «ορθολογισμό» που δεν υπακούει πλέον στην έρευνα, στην επαλήθευση και στην παρατήρηση αλλά στη δύναμη των ΜΜΕ.

Η μεγάλη πλειοψηφία των ΜΜΕ σήμερα πρωτοστατεί στην προπαγάνδα ενάντια στην κυβέρνηση και από αυτή την άποψη η πλειοψηφία των προπαγανδιστικών ΜΜΕ συνιστά βασικό παράγοντα αυτού του μετώπου. Σκοπός τους είναι να απονομιμοποιηθεί και να απαξιωθεί η κυβέρνηση, που έχει την λαϊκή υποστήριξη. Δίχως μνήμη, ανιστόρητα, με ψεύδη, κατασκευάζοντας εικόνες ισχυρές που να διαστρεβλώνουν την πραγματικότητα, σπέρνοντας τον πανικό, χειραγωγούν τον κόσμο ώστε να κρίνει άμεσα την κυβέρνηση μέσω των γκάλοπ, ως μια λειτουργία που εξωτερικά μοιάζει με τη δημοκρατία αλλά στην ουσία απέχει πολύ από αυτή. Μια επικοινωνία ταχύρυθμη, χειραγωγημένη από τα Μ.Μ.Ε, τη ΝΔ και τους κεφαλαιοκράτες της διαπλοκής αποστερεί τη Δημοκρατία από τη βάση της και την αποκαθηλώνει από τη θέση του πολιτεύματος που βασίζεται στην κρητική του και την συμμετοχή ως γεγονός αληθινό.

Ο Γκέμπελς ήταν εκείνος που εξύψωσε την τακτική του επαναλαμβανόμενου χαρακτηρισμού, του ψέματος, της συκοφαντίας των αντιπάλων σε «τέχνη». Τελειοποίησε τη κατασκευή μιας νέας πραγματικότητας μέσα από την επανάληψη των ψευδών. Η τακτική αυτή αντανακλάται διάφανα στην «επικοινωνιακή» πολιτική της ΝΔ και των λοιπών δυνάμεων, που αντικαθιστούν την επικοινωνία με την προπαγάνδα. Η διαστρέβλωση της πραγματικότητας είναι η στρατηγική της ΝΔ με σκοπό την μετατόπιση της αλήθειας. Όμως η μνήμη θέτει εμπόδια σε αυτές τις επιδιώξεις. Η μνήμη είναι η βασική «λίθος» που μπορεί να αντιμετωπίσει τους στόχους της προπαγάνδας. Η μνήμη σαν καταιγίδα πετροβολά την προπαγάνδα, θυμίζοντας στο λαό τι και ποιος οδήγησε την χώρα και τον λαό σ’αυτή τη δύσκολη κατάσταση, ποιοι και ποιες οφείλουν στην κοινωνία κλοπιμαία, από καταχρήσεις και φοροδιαφυγές.

Οι διαμορφωτές της κοινής γνώμης και της πολιτικής, οι policy makers, αναλαμβάνουν να αντικαταστήσουν τις ερπύστριες και τα όπλα. Αυτή είναι η νέα δικτατορία που επιβάλλουν πλέον οι αστικές δυνάμεις, ένα νέου τύπου «συνταγματικό» πραξικόπημα μέσω του ελέγχου της σκοπιμότητας που ασκεί η δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση. Καταλαμβάνουν το ζωτικό χώρο και το τεχνικό σύστημα της επικοινωνίας, τα ίδια τα ΜΜΕ, τα επιστημονικά περιοδικά και τα ινστιτούτα, διαβάλλοντας και διαστρεβλώνοντας την πραγματικότητα με σκοπό όχι την υπεράσπιση της αλήθειας αλλά την ανατροπή της κυβέρνησης.

Το πέτυχαν στην Λατινική Αμερική με Μαδούρο και Ρούσεφ και γι’ αυτό αξιοποιούν το ίδιο όπλο όπου μπορούν. Μας λένε όλοι αυτοί, ότι πρέπει να ανατραπεί η κυβέρνηση, να καταστεί μια «αριστερή παρένθεση», ένα κακό όνειρο, να ξεσηκωθεί ο λαός με κατεύθυνση προς τα δεξιά, προς τον νεοφιλελευθερισμό και ενάντια σε μια αριστερά που τους απειλεί με αναδιανομή πλούτου και την φορολογία. Η οικονομική κρίση ως κατάσταση είναι ένα από τα πεδία που συμπαθεί και εκμεταλλεύεται η προπαγάνδα, διότι τα οικονομικά μέτρα που λήφθηκαν όλα αυτά τα χρόνια δημιούργησαν ένα εξαντλημένο κοινωνικό σώμα το οποίο χειραγωγείται πιο εύκολα.

Η κυβερνητική πολιτική είναι το αποτέλεσμα των πράξεων και γεγονότων που δεν έγιναν για να δημιουργήσει εντυπώσεις, για να γίνει είδηση. Η σημερινή κυβέρνηση εκλέχτηκε, για να ξεφύγουμε από αυτούς που μας οδήγησαν στην κρίση μετά από 40 συναπτά χρόνια διακυβέρνησης. Απλά δεν είναι εύκολο να πολεμήσεις το ψεύδος , την διαπλοκή όταν αυτό είναι ισχυρότερο και έλκει την απληστία, την απελπισία, την ανέχεια, τον πανικό, το αδιέξοδο και τον τυχοδιωκτισμό.

Συμφέρει την αντιπολίτευση να πολεμά την κυβέρνηση σπέρνοντας προπαγάνδα, γιατί αυτό που θέλει να πετύχει άμεσα δεν γίνεται με άλλο τρόπο. Η σημερινή αντιπολίτευση λόγω ευθυνών της για την κρίση χρειάζεται την ανιστόρητη ματιά, τη συκοφαντία, την κατασκευή μιας αφήγησης που δεν είναι η πραγματικότητα. Η παρερμηνεία της αλήθειας κατευθύνει την «είδηση» σε βάρος της δημοκρατίας. Η χειραγώγηση της αλήθειας είναι πολύ ελκυστική και εύκολη διότι η γυμνή αλήθεια δεν έχει μηχανισμούς αναπαραγωγής και διάδοσης. Όμως αναφορικά με την κυβέρνηση που παράγει τα γεγονότα, ας θυμίσουμε το λαϊκό ρητό: κάνε το καλό και ρίξτο στο γιαλό.

Η σύγκρουση μεταξύ της προπαγάνδας και της λογικής εντείνεται όσο η σύγκρουση συμφερόντων των δυο αυτών μετώπων, των δυο Τάξεων, δυναμώνει. Το έλλειμμα έγκειται στο ότι η σημερινή κυβέρνηση επιδιώκει την επικοινωνία χωρίς να έχει τα ΜΜΕ με το μέρος της, διότι αυτά είναι μέρος της διαπλοκής και του μετώπου που ηγείται η ΝΔ. που εκφράζεται από την πιο κρατικοδίαιτη και μιζαδόρικη πολιτική οικογένεια του τόπου, την οικογένεια Μητσοτάκη.

Το μέτωπο για την ανατροπή του Τσίπρα και της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ συγκεντρώνει έναν κόσμο διαφορετικό αξιακά, κοινωνικά, ηθικά αλλά και αισθητικά σε σχέση με τις δυνάμεις που στηρίζουν την κυβέρνηση και τον Αλέξη Τσίπρα. Δύο διαφορετικοί κόσμοι που συγκεντρώνονται σε δυο διαφορετικά κόμματα. Ένας νέος δικομματισμός αλλά με συντελεστή καθαρά ταξικό, πολιτισμικό και ηθικό.

francis-picabia-predicament-1914

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s